(3).png "پایگاه خبری جهان پتروشیمی"){kind=logo}
جهان پتروشیمی / محمد متقی، مدیر توسعه صنایع پاییندستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ، در گفتوگو با برنامه «میز اقتصاد» شبکه خبر، درباره نقش شفافیت زنجیره تولید در جلوگیری از رانت، واسطهگری و احتکار در صنعت پتروشیمی اظهارکرد: در کل زنجیره تولید صنعت پتروشیمی، سامانههای متعددی داریم که سالهاست مانند یک اتاق شیشهای عمل میکنند و اطلاعات بهصورت بهروز در آنها ثبت میشود. ذات سیستمها و استانداردهای فرایند تولید در صنعت ما بهگونهای است که دادهها دائماً ثبت و ضبط میشود.
وی با اشاره به سامانههای موجود در حلقه تولید افزود: در صنعت پتروشیمی یک "سامانه تولید" داریم که از سالهای اولیه شکلگیری این صنعت راهاندازی شده و مدام توسعه یافته است. اکنون همه نهادهای نظارتی و وزارت صنعت، معدن و تجارت به آن دسترسی دارند. در این سامانه، میزان خوراک مصرفی، میزان انرژی مصرفی، میزان تولید و میزان فروش و مخازن و انبارها همه بهطور دقیق ثبت میشود. این سامانه مثل یک اتاق شیشهای است که دادههای ما در آن در دسترس است.
متقی ادامه داد: افزون بر سامانه تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی، سامانهای داریم به نام "سامانه ثامن" که یک سامانه نظارتی است و همه دادههای فروش ما در آن هم ثبت میشود. سامانه تولید ما به سامانه ثامن و حتی به "سامانه جامع تجارت" وزارت صمت هم متصل است. سامانهای مودیان که ذیل اجرای ماده ۱۹ سامانه فروشگاهی بانک مرکزی شکل گرفت، در واقع بعد از این سامانههای تولید و ثامن ایجاد شد، یعنی ما پیش از آن هم شفافیت را در حلقه اول زنجیره تولید برقرار کرده بودیم.
وی بیان کرد: سالهاست تمام حوزههای نظارتی به این اطلاعات دسترسی دارند، حتی وضعیت انبارها، میزان تولید بهصورت ساعتی و روزانه ثبت شده است.
سامانه مودیان شفافسازی برای کل زنجیره است
مدیر توسعه صنایع پاییندستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی درباره سامانه مودیان توضیح داد: راه اندازی این سامانه برای شفافسازی برای کل زنجیره است، یعنی فقط حلقه تولید نیست، بلکه بخش توزیع و مصرف نهایی را هم شامل میشود. در بخشی که به ما مرتبط است، سامانه نظارتی ثامن به سامانه مودیان متصل است و سامانه مودیان دادههای سامانه ثامن بهصورت خودکار میخواند.
وی افزود: اما در لایههای بعدی زنجیره، یعنی حلقه دوم و سوم که محل صدور فاکتورها و مبادلات پاییندستی است، باید دید آیا همه دادهها در سامانهها ثبت میشوند یا خیر. در صنعت پتروشیمی، هیچ فاکتور غیرالکترونیکی وجود ندارد. فاکتور دستی اصلاً در این صنعت تعریف نشده است. تمام دادهها و فاکتورها بهصورت الکترونیکی ثبت میشود.
متقی یادآور شد: شرکت های پتروشیمی، بدون مجوز از شرکت ملی صنایع پتروشیمی و موارد مشخص شده در دستور العمل ها نمیتواند فروش خارج از شبکه داشته باشد. میزان عرضه، نوع محصول، زمان عرضه در بورس کالا، همه با تکلیف و هماهنگی تعیین میشود تا کالا به موقع و به اندازه کافی در اختیار مصرفکننده نهایی قرار گیرد.
وی در ادامه با اشاره به روند بازگشت تولید به شرایط پایدار افزود: با گذشت چند هفته از آسیبهای جنگی، چرخه تولید در حال بازگشت به شرایط پایدار است. این موضوع نگرانیها درباره کمبود مواد اولیه و توقف تولید را کاهش میدهد.
متقی درباره اقداماتی که همزمان با آغاز جنگ رمضان انجام شد، گفت: نخستین کار این بود که بحث "قیمتهای پایه" در بورس کالا را برای تمام محصولات، نه فقط پتروشیمی، بلکه همه محصولات زنجیره ارزش صنعت نفت، چه در بخش خوراک و چه محصول، در سطح قیمتهای قبل از جنگ نگه داشتیم. قیمتهای جهانی بالا رفت، اما قیمتهای پایه ما همان قیمتهای قبل از جنگ باقی ماند.
مدیر توسعه صنایع پایین دستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ادامه داد: موضوع دوم این بود که چون چشمانداز روشنی از ادامه مسیر وجود نداشت، خودمان در صنعت پتروشیمی صادرات را ممنوع کردیم و گفتیم فعلاً هیچ محصولی صادر نشود. فقط محصولاتی که تعهد قبلی به مشتریان خارجی داشتند و در مسیر صادرات بودند، طبق تعهدات قبلی انجام شد. باید توجه داشت که تقریباً تمام صنعت پتروشیمی کشور غیر دولتی است و شرکت ملی صنایع پتروشیمی نیز نقش حاکمیتی، نظارتی و تنظیمگری دارد. خوشبختانه با همکاری همه پتروشیمیها، توانستیم تاب آوری ۳۵ تا 40 روز شرایط محیطی را کنترل و مدیریت کنیم.
تأمین کالاهای اساسی و تابآوری در دوره جنگ
متقی درباره تأمین مواد اولیه پتروشیمی که با کالاهای اساسی مرتبط با زندگی مردم گفت: ما قبل از آغاز جنگ هم اقداماتی انجام داده بودیم تا کالاهای اساسی مورد نیاز مردم تأمین باشد. مثلاً موادی مثل "پت بطری" که ماده اولیه تولید بطریهاست یا ماده اولیه مورد نیاز برای تولید سرم، سرنگ، کیسههای آرد و موارد مشابه. اینها را از قبل به اندازه کافی تولید و ذخیره کرده بودیم تا تابآوری لازم در دوران جنگ وجود داشته باشد.
وی همچنین در توضیح علل افزایش شدید قیمتها گفت: وقتی قیمتهای پایه در بورس مشخص است و عرضه و میزان تولید هم مشخص است، حتی بدلیل شرایط جنگی بسیاری از شرکتهای پاییندستی تولید خود را متوقف کردند، پس از آتشبس و بازگشت تولید، با یک موج روانی در بازار مواجه شدیم. درحالیکه از نظر واقعی، کمبود آنقدر نبود که چنین التهاباتی ایجاد کند، اما جو روانی ناشی از این تصور که چون پتروشیمیها مورد اصابت قرار گرفتهاند، حتماً کمبود شدید خواهیم داشت، التهاب را بالا برد.
متقی افزود: از طرف دیگر، قیمتهای جهانی محصولات پتروشیمی به دلیل شرایط جنگی منطقهای و اتفاقات خلیج فارس بهشدت افزایش یافته است. مثلاً ارزانترین محصول پتروشیمی مانند پلیاتیلن، در دنیا حداقل ۶۰ درصد افزایش قیمت داشته است. این افزایش به همه دنیا تحمیل شده و فقط مختص ایران نیست. بنابراین تولیدکننده پاییندستی وقتی این قیمتهای جهانی را میبیند، تحت تأثیر جو روانی قرار میگیرد و انتظار افزایش قیمت را دارد.
مدیر توسعه صنایع پایین دستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی، تأکید کرد: خوشبختانه واحدهای فرایندی ما توان تولید خود را حفظ کردهاند و همکاران ما با سرعت در حال انجام اقدامات لازم برای بازتوانی و بازسازی هستند. اگر بورس را در دو سه هفته اخیر رصد کرده باشید، میبینید قیمتها روند نزولی پیدا کرده، حجم تقاضا در حال کاهش و منطقیتر شدن است و عرضهها در حال افزایش و قیمتها رو به کاهش است. امیدواریم تا اواسط خردادماه به شرایطی برسیم که موضوعات روانی هم از بازار خارج شود و کم کم ثبات به آن بازگردد.
حمایت دولت و وزارت نفت برای تأمین خوراک و انرژی
متقی در ادامه از همراهی دولت و وزارت نفت قدردانی کرد و گفت: از وزیر محترم نفت، آقای مهندس پاکنژاد، و دکتر عباسزاده، مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی، تشکر میکنم. از روز اول وقوع جنگ، جلسه های مستمر داشتیم. اولین پرسشی که مطرح میکردند این بود که نیازهای مردم بایداً مدیریت و تأمین شود، کنترل و نظارت بهگونهای باشد که احتیاجات اولیه مردم برآورده شود.
وی افزود: اخیراً نیز در جلسهای که با رئیسجمهور محترم برگزار شد، ایشان بهطور جدی بر حمایت از این صنعت ارزشآفرین و اثرگذار در جامعه تأکید کردند، هم در تأمین خوراک و هم تأمین سایر انرژیهای مورد نیاز از جمله گاز و برق، تا در یک تا دو ماه آینده، بازتوانی بخشهایی که دچار مشکل شدهاند انجام شود و آرامش خاطر برای مردم ایجاد شود. با استفاده از روشهای مختلف، هم در داخل شبکه خودمان و هم با کمک شبکه سراسری، در حال جبران بخشهای از دسترفته انرژی هستیم تا زنجیره تولید و تأمین، بدون اختلال ادامه یابد.
مدیر توسعه صنایع پایین دستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی، در ادامه در خصوص راهکارهای این شرکت برای ساماندهی به بازار محصولات پتروشیمی اظهار کرد: مجموعهای از سیاستهای همزمان در حال اجراست، در بخش تولید، تمرکز بر بازسازی و بازتوانی حداکثری واحدهای تولیدی با همکاری وزارت نیرو قرار دارد.
وی افزود: در حوزه تنظیم بازار نیز با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت، موانع واردات محصولات دارای کمبود، به سرعت در حال رفع است تا نیاز بازار تا رسیدن به شرایط طبیعی تامین شود. همچنین بانک مرکزی در زمینه اعطای تسهیلات ارزی و بورس کالا در تسهیل فرآیند خرید برای صنایع پاییندستی، همکاری موثری را آغاز کردهاند که مجموع این اقدامات نویدبخش بازگشت تعادل به بازار در یک تا دو ماه آینده است.
وضعیت تامین گروههای کالایی
متقی در تشریح وضعیت گروههای کالایی تصریح کرد: در بخش« پلی اتیلن ها» با مشکل خاصی مواجه نیستیم و اخبار منتشر شده مبنی بر کمبود کیسههای پلاستیکی (مانند بستهبندی مرغ)، فضاسازی غیرواقعی است. ضمن آنکه ضرورت بازنگری در مصرف بیرویه پلاستیکها با توجه به کنوانسیونهای بینالمللی محیطزیستی مطرح است.در حوزه «پلیپروپیلن» به دلیل محدودیتهای ساختاری، از گذشته با ناترازی مواجه بوده که با بهرهبرداری از طرحهای جدید در حال تکمیل، این چالش برطرف خواهد شد.
وی ادامه داد: خوشبختانه دربخشهای استراتژیک (دارو و تجهیزات پزشکی) به دلیل ماهیت کممصرف بودن مواد اولیه در این بخش، هیچگونه کمبودی وجود ندارد. تولید کیسههای سرم، تجهیزات پزشکی و بستهبندیهای استراتژیک با ظرفیت کافی در حال انجام است. و مشکلی برای این بخشها نخواهیم داشت.متقی خاطرنشان کرد: برای بخشهایی که همچنان با کمبود مواجه هستند، نظیر صنایع لوازم خانگی و خودروسازی، ترکیبی از «واردات هدفمند» و «افزایش بهرهوری تولید داخلی» را در دستور کار داریم تا حداقلهای نیاز جامعه به سرعت تامین شود./نیپنا